Το Β’ Εκπαιδευτικό Συνέδριο Φλωρίνης τον Ιούνιο του 1925
Ο αγαπητός Θανάσης Βογιατζής, αστείρευτη πηγή γνώσης της ιστορίας και των ανθρώπων του τόπου μας αναγνώρισε μια σειρά προσώπων που εμφανίζονται στην αναμνηστική φωτογράφιση του Β’ Εκπαιδευτικού Συνεδρίου Φλωρίνης τον Ιούνιο του 1925 γράφοντας τα εξής:
Αγαπητέ φίλε Σπύρο, διάφορες υποχρεώσεις δεν μου επέτρεψαν να ασχοληθώ νωρίτερα με την σπάνια και πολύ ενδιαφέρουσα φωτογραφία της φίλης Κατερίνας Κετσίδου, που ανήρτησες στην πολύτιμη και μοναδική, όπως έχουμε γράψει και άλλοτε, ιστοσελίδα σου για την παλιά Φλώρινα florinapast.
Την ίδια αυτή φωτογραφία του Β΄ Εκπαιδευτικού Συνεδρίου του 1925, που εξαιρετικά σχολίασε ο αγαπητός μου ανεψιός Γιάννης Κασκαμανίδης, την έχω και εγώ στο αρχείο μου εδώ και πολλές δεκαετίες.
Θα ήθελα λοιπόν να μου επιτρέψεις να προσθέσω τα ονόματα όσων από τους παλαιούς αυτούς Δασκάλους της φωτογραφίας, που ελήφθη πριν από 100 ολόκληρα χρόνια, κατόρθωσα να καταγράψω, ρωτώντας πριν από 35-40 χρόνια παλαιούς Φλωρινιώτες που είχαν γεννηθεί τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, δηλαδή μεταξύ των ετών 1900-1920 περίπου και βρίσκονταν τότε ακόμη στην ζωή.
Αναφέρω λοιπόν τα ονόματα όπως μου τα είχαν πει τότε, προσθέτοντας και άλλα στοιχεία για όσους κατόρθωσα να συγκεντρώσω, ερευνώντας στο αρχείο μου παλιές τοπικές εφημερίδες, παλαιούς εκλογικούς καταλόγους, διάφορα βιβλία για την παλιά Φλώρινα, καθώς και δικές μου αναμνήσεις των τελευταίων 70 περίπου ετών.
Θεώρησα καλό να αριθμήσω τα πρόσωπα της φωτογραφίας, προς διευκόλυνση των αναγνωστών για τον εντοπισμό τους και είναι εκτός από την Σοφία Μόρφη, γιαγιά της Κατερίνας και οι εξής:
1) Πανδώρα Σαράφη, 2) Ευδοκία Σαράφη, 3) Χαρίκλεια Τζαμασούλη, 4) Μαρία Βουτσιάδου, 5) Βασιλική Βογιατζή-Τσούκα, αγαπημένη μου θεία, που έφυγε από την ζωή πριν από 55 χρόνια, 6) Κετσετζή, 7) Βασιλική Ραδίση, 8) Ζωή Ιωαννίδου, 9) Νάρκισσος Γεωργιάδης (1898-1973), 10) Χρήστος Παπαχρυσάνθου (1887-1967), Δάσκαλος του πατέρα μου στο Δ΄ Δημοτικό Σχολείο Φλωρίνης, κατά την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου 1915-1920 περίπου και πατέρας του αείμνηστου καλού μου φίλου, παλαιού Υποθηκοφύλακα της Φλώρινας, Δημητρίου (Τάκη) Παπαχρυσάνθου (1924-1978). Άρχοντας της παλιάς Φλώρινας ο Χρήστος Παπαχρυσάνθου, τον θυμάμαι κατά την δεκαετία του 1960 να περπατάει στον κεντρικό δρόμο της πόλης μας, σε προχωρημένη τότε ηλικία και να απολαμβάνει του γενικού σεβασμού των Φλωρινιωτών, 11) Βασίλειος Παπαγεωργίου (1864-1937), Διευθυντής του Β΄ Δημοτικού Σχολείου Φλωρίνης για πολλά χρόνια, κατοικούσε στην παραποτάμια περιοχή της πόλης μας, απέναντι από την μεγάλη γέφυρα του Αγίου Παντελεήμονος και ήταν πατέρας του Αλκιβιάδη Παπαγεωργίου, Δικηγόρου Αθηνών και του Γεωργίου Παπαγεωργίου (1903-1993), γνωστού εμπόρου ηλεκτρικών ειδών στην Φλώρινα. Ο αείμνηστος σεβαστός μου φίλος Γεώργιος Παπαγεωργίου, ήταν ένας από τους παλιούς Φλωρινιώτες που συχνά ρωτούσα για διάφορα γεγονότα και πρόσωπα της παλιάς Φλώρινας, με μεγάλη δε προθυμία πάντα μου τα διηγούνταν, 12) Αρχιμανδρίτης Γερμανός Χρηστίδης (1883-1968), ο σεβάσμιος και πολύ αγαπητός Παπαχρηστίδης, όπως ήταν γνωστός σε όλους τους Φλωρινιώτες, με την βιβλική, ασκητική, ευγενική και πάντα ήρεμη και γελαστή μορφή του. Παιδιά εμείς τις δεκαετίες του 1950 και 1960, κάθε φορά που τον βλέπαμε να περνάει από την παραποτάμια γειτονιά μας, στην περιοχή «Βαρόσι», τρέχαμε να του φιλήσουμε το χέρι και αυτός ευλογώντας μας, μας έλεγε και μια παροιμία η κάποιο ανέκδοτο. Τον θυμόμαστε πάντα με πολύ συγκίνηση, 13) Απόστολος Ζιώγας (1869-1937), πατέρας του Γεωργίου Ζιώγα, που διατηρούσε στην Κεντρική Πλατεία για πολλές δεκαετίες και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960 το περίφημο εστιατόριο «Μητρόπολις», 14) Θεόδωρος Βαρβέρης (1870-1950), πατέρας του γνωστού Δικηγόρου της πόλης μας Νικολάου Βαρβέρη (1901-1991) και του γνωστού επίσης μουσικού Θωμά Βαρβέρη (1908-1977), για πολλά χρόνια μαέστρου της Φιλαρμονικής του Εθνικού Οικοτροφείου Φλωρίνης, 15) Αναστάσιος Κούλης (1883-1949), πατέρας του αείμνηστου σεβαστού μου φίλου, μεγάλου μας ζωγράφου Στερίκα Κούλη (1921-1995) και παππούς του εκλεκτού μου φίλου, Καθηγητού μουσικής και εξαίρετου κιθαρίστα Λαέρτη Κούλη, 16) Βασίλειος Βουτσιάδης (1867-1938), πατέρας του γνωστού στους παλιούς Φλωρινιώτες Στρατιωτικού Τάκη Βουτσιάδη, 17) Αθανάσιος Σταυρίδης (1873-1962), πεθερός του παλαιού Δασκάλου της πόλης μας και θαυμάσιου ψάλτη Διονυσίου Οικονομίδη, 18) ή 24) Αναστάσιος Τοπάλης (1894-1976), πατέρας του Υποστρατήγου Φωκίωνος Τοπάλη (1922-2020), φίλου του εξαδέλφου μου Λάζαρου Μέλλιου (1929-2014), Λαογράφου και Ιστορικού της Φλώρινας, για τον οποίο ο Λάζαρος συχνά μου μιλούσε, 19) Φανή Τραϊανού, 20) Όλγα Τραϊανού, 21) Καλυψώ Παπάζογλου, 22) Καλλιόπη Χαροπούλου, 23) Ρακοβαλής και 25) Στέφανος Γλυτσός (1892-1986), που ήταν και ψάλτης και ποιητής.
Τον Δάσκαλο Στέργιο Τριανταφυλλίδη (1894-1977) τον θυμάμαι πολύ καλά, σε προχωρημένη όμως ηλικία και δυστυχώς δεν μπορώ να τον αναγνωρίσω στην φωτογραφία, επειδή θα ήταν σε πολύ νεαρή ηλικία, εάν βέβαια είχε φωτογραφηθεί τότε. Με επιφύλαξη όμως, ίσως να είναι δεξιά του Αναστασίου Κούλη (Νο 15) και αριστερά και πίσω από τον Βασίλειο Βουτσιάδη (Νο 16).
Θα χαιρόμουν ιδιαίτερα αγαπητέ Σπύρο, εάν συγγενείς, γείτονες, φίλοι και γνωστοί των παραπάνω προσώπων, προσέθεταν και άλλες πληροφορίες.-
Με εξαιρετική εκτίμηση
Θανάσης Βογιατζής
Φλώρινα 10 -2-2026
Προσθέτουμε επιπλέον στο άρθρο τα όσα έγραψε για το Β’ Εκπαιδευτικό Συνέδριο ο Γιάννης Κασκαμανίδης ως σχολιασμό στην ανάρτηση της φωτογραφίας στη σελίδα μας στο fb:
Το εκπαιδευτικό συνέδριο του 1925
Τον Ιούνιο του 1925, ο επιθεωρητής Χριστοδουλόπουλος διοργανώνει διήμερο εκπαιδευτικό συνέδριο. Τα θέματα που αναπτύσσονται από τους εισηγητές δασκάλους είναι τα εξής: α) διδασκαλία της γλώσσας στο νηπιαγωγείο, εισηγήτρια Β. Ραδίση, β) διδασκαλία της γλώσσας στην Α΄ τάξη, εισηγητής Α. Γιούρος, γ) διδασκαλία της ανάγνωσης στις μεγάλες τάξεις, εισηγητές Στ. Γλυτσός και Δ. Οικονομίδης, δ) διδασκαλία της γραμματικής, εισηγητής Α. Ζιώγας, ε) «περί της εξαγωγής αφηρημένου και εφαρμογής εις τα διάφορα μαθήματα», εισηγητές Σάββας και Ντάλης, στ) «περί του πώς οι διδ/λοι δύνανται να συμβάλωσιν εις την καθόλου μόρφωσιν των κατοίκων της υπαίθρου χώρας γενικώς και γλωσσικώς και πώς θα καταστήσωσι το σχολείον αγαπητότερον εις τους μαθητές και τους γονείς», ζ) διδασκαλία της Πατριδογνωσίας και της Γεωγραφίας, Κούλης και Χ. Παπαχρυσάνθου και η) διδασκαλία της Φυσικής ιστορίας, Β. Βουτσιάδης. Εκτός των εισηγήσεων, «Εδίδαξαν δε υποδειγματικώς, η Δις Ν. Γκίκα λεκτικάς ασκήσεις εν των Νηπιαγωγείω, η Δις ζωή Ιωαννίδου διδασκαλίαν αναγνώσεως εις την Ε΄ τάξιν και ο κ. Επιθεωρητής διδασκαλίαν Γεωγραφίας.»
Η θεματολογία του συνεδρίου φανερώνει την υιοθέτηση μιας τυπολογίας που έχει στο κέντρο της συγκεκριμένα και ειδικά ζητήματα διδασκαλίας, ιδίως της γλώσσας. Είναι φανερό ότι το συνέδριο αυτό κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση από αυτή που θα υιοθετήσουν, λίγο αργότερα βέβαια, οι υποστηρικτές του Εκπαιδευτικού Δημοτικισμού και του Σχολείου Εργασίας.
Εξαίρεση αποτελεί η εισήγηση του Στέργιου Τριανταφυλλίδη, ο οποίος εισηγήθηκε θέμα «περί του πώς οι διδ/λοι δύνανται να συμβάλωσιν εις την καθόλου μόρφωσιν των κατοίκων της υπαίθρου χώρας γενικώς και γλωσσικώς και πως θα καταστήσωσι το σχολείον αγαπητότερον εις τους μαθητάς και τους γονείς». Η σύνταξη της εφημερίδας Έλεγχος, που φιλοξενεί δημοσίευμα για το συνέδριο αυτό, αφιερώνει μια παράγραφο στην εισήγηση του Τριανταφυλλίδη: «Δεν θα παραλείψωμεν ενταύθα να τονίσομεν, προς τιμήν του διδασκαλικού κόσμου της περιφερείας μας, την σπουδαιότητα και βαρύτητα της σοβαράς εισηγήσεως του κ. Σ. Τριανταφυλλίδου, η οποία διατυπώνουσα εν πλάτει τα εκτός του σχολείου υπέρ της μορφώσεως της κοινωνίας και του μεγαλείου της πατρίδος καθήκοντα του συγχρονισμένου δασκάλου πρέπει να εφελκύσει αμέριστον την προσοχήν των αρμοδίων και όλων των κοινωνικών παραγόντων δια την πλήρη επιτυχίαν του μεγάλου έργου του διδασκάλου.» Ο Τριανταφυλλίδης φαίνεται πως αποτελεί κεντρικό πρόσωπο στο συνέδριο, γιατί η δράση του δεν περιορίζεται στα συμβατικά συμφραζόμενα του συνεδρίου: «Ως επισφράγισμα του γεύματος απηγγέλθησαν πολύ χιουμοριστικοί και ξεκαρδιστικοί στίχοι του κ. Σ. Τριανταφυλλίδου υπό τον τίτλον Επιθεώρησις αναφερόμενοι εις τας διεξαχθείσας εργασίας του Συνεδρίου, οι οποίοι σκόρπισαν μια ιδιαίτερη ζωή καταχειροκροτηθέντος του στιχουργού.»
(Η φωτογραφία που δημοσιεύεται σε αυτή την ανάρτηση, έχει δημοσιευτεί το 1995 στο περιοδικό Αριστοτέλης, τ. 233-234, σ. 78)
