4 Απριλίου: Ημέρα μνήμης του Ολοκαυτώματος της Δροσοπηγής Φλώρινας
Ανάμεσα στα τέλη Μαρτίου και στις αρχές Απριλίου 1944, η παρουσία ανταρτών στη Δροσοπηγή (πρώην Μπελκαμένη) εντάθηκε με αφορμή κάποιες δραστηριότητες που έλαβαν χώρα στο χωριό. Στις 25 Μαρτίου, πραγματοποιήθηκε η Α΄ Περιφερειακή Συνδιάσκεψη του ΕΑΜ Φλώρινας, με τη συμμετοχή τμημάτων από το 28ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ. Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, στο συνέδριο συμμετείχαν περίπου 250-270 άτομα, ενώ παρευρίσκονταν και άλλοι 250 ένοπλοι αντάρτες. Μόλις μία εβδομάδα αργότερα, την 1η Απριλίου, η Δροσοπηγή φιλοξένησε και πάλι πλήθος ανταρτών, αυτή τη φορά στο πλαίσιο συνδιάσκεψης του ΣΝΟΦ που πραγματοποιήθηκε στο χωριό. Το ΣΝΟΦ (Σλαβομακεδονικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο) ήταν αντιστασιακή οργάνωση Σλαβόφωνων, η οποία είχε την υποστήριξη του ΕΑΜ.
Οι εκδηλώσεις επαναστατικού περιεχομένου που πραγματοποιήθηκαν στη Δροσοπηγή είναι πιθανό να προσέλκυσαν την προσοχή των κατοχικών αρχών. Στις 2 Απριλίου 1944, δύο γερμανικά αποσπάσματα κινήθηκαν προς το χωριό. Καθ’ οδόν, το ένα από τα αποσπάσματα συνέλαβε τον δεκαοχτάχρονο Θωμά Σταθόπουλο για ανάκριση σχετικά με τις δραστηριότητες των ανταρτών. Λίγο αργότερα, μία μικρή ανιχνευτική ομάδα επτά ανδρών κινούμενη προς το χωριό, έπεσε σε ενέδρα ανταρτών του ΕΛΑΣ, που δρούσε υπό την ηγεσία του καπετάν Αμύντα. Η συμπλοκή που ακολούθησε είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του Γρηγόρη Πουμπάλα, εξαδέλφου του Αμύντα και μέλους του ΕΛΑΣ, καθώς και τον τραυματισμό και την αιχμαλωσία πέντε Γερμανών. Οι υπόλοιποι δύο Γερμανοί της ομάδας ανιχνευτών κατάφεραν να διαφύγουν.
Σε συνέχεια των εχθροπραξιών, οι αντάρτες εκτέλεσαν τους πέντε Γερμανούς στρατιώτες που είχαν συλληφθεί. Ως αντίποινα για αυτή την ενέργεια, το γερμανικό απόσπασμα ανταπέδωσε εκτελώντας τον αιχμάλωτο Θωμά Σταθόπουλο. Αντιμέτωποι με τις δραματικές εξελίξεις και έχοντας ενημερωθεί για τις γερμανικές εκτελέσεις αμάχων ως αντίποινα, οι κάτοικοι της Δροσοπηγής αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το χωριό. Μερικοί κατέφυγαν στο γειτονικό χωριό Ελατιά, ενώ άλλοι επέλεξαν να κρυφτούν στις γύρω ορεινές περιοχές.
Στις 3 Απριλίου, οι κατοχικές δυνάμεις εισέβαλαν στη Δροσοπηγή αναζητώντας τους πέντε αγνοούμενους στρατιώτες. Στην προσπάθειά τους να εντοπίσουν τα πτώματα, ανέσκαψαν δύο τάφους που έμοιαζαν πρόσφατα σκαμμένοι. Σε έναν από αυτούς βρισκόταν ο νεκρός αντάρτης Γρηγόρης Πουμπάλας, ενώ στον άλλο ένας ηλικιωμένος κάτοικος. Ακολούθησαν βίαιες ανακρίσεις στους ηλικιωμένους, τις γυναίκες και τα παιδιά που είχαν παραμείνει στο χωριό, με σκοπό να λάβουν πληροφορίες σχετικά με τη δράση των ανταρτών. Παράλληλα, οι κατοχικές δυνάμεις προχώρησαν σε μαζικές πυρπολήσεις κτιρίων, καθώς και στην εκτέλεση ακόμα δύο κατοίκων του χωριού: της εβδομηντάχρονης Σοφίας Κυριατζή και του πενηντάχρονου Μηνά Γκίνου.
Αν και στο Ολοκαύτωμα της Δροσοπηγής τον Απρίλιο του 1944 δεν σημειώθηκαν τόσο βαριές απώλειες αμάχων όσο σε άλλα μαρτυρικά χωριά της Δυτικής Μακεδονίας, οι επιπτώσεις στην καταστροφή του οικισμού ήταν δραματικές. Οι δυνάμεις της Βέρμαχτ κατέστρεψαν ολοσχερώς περίπου 120 από τις 200 κατοικίες και στη συνέχεια εφάρμοσαν τις συνηθισμένες τακτικές βίαιης εκτόπισης του αμάχου πληθυσμού, τον οποίον διασκόρπισαν σε γειτονικές κοινότητες.
Τον Δεκέμβριο του 1998 η Δροσοπηγή ανακηρύχθηκε μαρτυρικό χωριό με το υπ’ αριθμ. 399/07.12.1998 Προεδρικό Διάταγμα, τιμώντας τη μνήμη των θυμάτων του ολοκαυτώματος.
Πηγή: https://maxesditikismakedonias.gr/
Φωτογραφία των αδελφών Μανάκια. Γάμος στην παλιά Δροσοπηγή Φλώρινας.
Πηγή: British Library
Διαβάστε για την ιστορία της Δροσοπηγής
