O Βορειοηπειρωτικός Σύλλογος Φλωρίνης και Πέριξ 1921
Την 1η Νοεμβρίου του έτους 1921, στη Φλώρινα, από Έλληνες πρόσφυγες Βορειοηπειρώτες ιδρύεται ο σύλλογος με την επωνυμία «Σύλλογος των εν Φλωρίνη και Καστορία Βορειοηπειρωτών». Βάση του πρώτου καταστατικού σκοπός της ίδρυσης του συλλόγου είναι η προάσπιση των συμφερόντων της Βορείου Ηπείρου από εθνικής απόψεως και η παροχή προστασίας και υποστήριξης στους Φλωρινιώτες και Καστοριανούς Βορειοηπειρώτες.
Το διοικητικό συμβούλιο σχηματίζεται ως εξής:
Πρόεδρος: Δημήτρης Τούσης
Αντιπρόεδρος: Ισίδωρος Σιδέρης
Γεν. Γραμματέας: Πέτρος Κοτόκος
Ταμίας: Λεωνίδας Παπαγεωργίου
Οι Σύμβουλοι: Αλέξανδρος Μπορόβας, Δημήτριος Αντωνιάδης, Ηλίας Γεωργίου και Αλέξανδρος Πέτσης.
Μέλη θεωρούνται επιζώντες πρόσφυγες που έφυγαν από τις περιοχές Μοσχόπολης, Κολωνίας, Πρεμετής και Λεσκοβικίου νομού Κορυτσάς Βορείου Ηπείρου.
Οι Βορειοηπειρώτες ασχολούνται με ζήλο στον σύλλογο σε εθνικά και κοινωνικά ζητήματα. Το 1934 οι σύλλογοι Φλωρίνης και Καστοριάς χωρίζονται και ο Σύλλογος της Φλώρινας ονομάζεται «Βορειοηπειρωτικός Σύλλογος Φλωρίνης και Πέριξ 1921» που ισχύει μέχρι σήμερα.
Στη Φλώρινα στις 15 Ιουλίου του 1934 το διοικητικό συμβούλιο ορίζεται ως εξής:
Πρόεδρος: Π. Αφεζόλης
Αντιπρόεδρος: Ν. Δίσνιτσας
Γεν. Γραμματέας: Σ.Μ. Κωνσταντινίδης
Ταμίας: Αλ. Κυριαζής
Οι σύμβουλοι: Ν. Παπαδόπουλος, Θ. Χριστόπουλος, Π. Μανίκας, Ευ. Βουργαλέτσης
Τα ανωτέρω γράφονται από τον Νικόλαο Α. Νόβα, Πρόεδρο του Βορειοηπειρωτικού Συλλόγου Φλωρίνης και Πέριξ.
Συμπληρωματικά στοιχεία florinapast
Για τον Δημήτριο Τούση σχετική αναφορά στη Διδακτορική Διατριβή του Ελευθερίου Απ. Καρακίτσιου «Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΟΡΥΤΣΑΣ» (σελ. 277-278)
[…]
«Πιστοποιητικόν / Ὁ ὑποφαινόμενος Γεώργιος Τσόντος Βάρδας, Ἀντιστράτηγος ἀπόστρατος χρημα/τίσας Ἀρχηγός τῶν Ἑλληνικῶν Ἀνταρτικῶν Σωμάτων τοῦ τομέως Κορυτσᾶς, κατά / τόν Βορειοηπειρωτικόν Ἀγῶνα 1914, […] πιστοποιῶ ὅτι: /
Ὁ ∆ημήτριος Ἰ. Τούσης ἐκ τῆς πόλεως Κορυτσᾶς τῆς Β. Ἠπείρου καταγόμενος / ἀνῆκε κατά τό 1913–1914 εἰς τήν δύναμιν ἐξ ἐντοπίων Κορυτσαίων Ἱεροῦ / Λόχου καί ὑπῆρξεν ὁ κύριος Σύνδεσμος μεταξύ τῶν ἐκτός τῆς πόλεως ἐπαναστατι/κῶν τμημάτων καί τῶν ἐκτός αὐτῆς ἱερολοχιτῶν, καί εἰς τῶν οὐσιωδῶν μοχλῶν τῆς / ἐπαναστάσεως, 20 Μαρτίου 1914 ὡς Ἀρχηγός ἡγήθη τῶν ἐνόπλων ἐκ τῶν Β / καί ∆∆ χωρίων τῆς πεδιάδας Κορυτσᾶς, καί μετ’ ἄλλων Ἱερολοχιτῶν Κορυτσαίων / ἑνωθέντες εἰσέβαλλον εἰς τήν πόλιν, καί μετ’ ἄλλλων ἀρχηγῶν κατήργησαν τᾶς Τουρ/καλβανικάς Ἀρχάς, γενόμενοι κύριοι τῆς πόλεως Κορυτσᾶς. Ἀλλά σταλείσης ἰσχυρᾶς / δυνάμεως στρατολογηθέντων ὑπό τῆς ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως ἀτάκτων στιφῶν / Γκέγκηδων καί Λιάπηδων Τουρκαλβανῶν καί ἐξαντληθέντων τῶν πολεμοφοδίων των / μετά 5νθήμερον γενναίαν ἀντίστασν καθ’ ἥν ἐφονεύθησαν πλέον τῶν 110 Κορυτσαίων / ὑπέκυψαν τήν 25 Μαρτίου 1915. Τότε οὗτος ἐκρύβη, ἀλλά μετά 20ήμερον συνελήφθη / καί ἐφυλακίσθη ἐν Κορυτσᾷ, ὑπέφερε τά πάνδεινα εἰς τάς φυλακάς, / δερόμενος καθημερινῶς ὑπό τῶν Τουρκαλβανῶν καί ἀπηλευθερώθη τήν 24 Ἰουνίου 1914 / καταληφθείσης ὑφ’ ἡμῶν τῆς Κορυτσᾶς. /
Ὅτε δέ κατόπιν παρεδόθη ὑφ’ ἡμῶν πάλιν εἰς Τουρκαλβανούς αὕτη, / μή ἀνεχόμενος νά
βλέπῃ τήν ἰδιαιτέραν του πατρίδα ὑπ’ αὐτούς, κατέφυγεν εἰς Φλώριναν ὡς πρόσφυγξ / θυσιάσας τήν περιουσίαν του ἥν ἐγκατέλειπε, πλήν τῶν οἰκονομικῶν θυσιῶν / του ἅς ὑπέστη διαρκοῦντος τοῦ Ἀγῶνος. Μετά δέ ταῦτα ἐπί Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως / τοῦ Φάν Νόλι, κατεδικάσθη εἰς θάνατον, καί εἰς δήμευσιν τῆς περιουσίας του ἔχων ἤδη καταφύγει εἰς Φλώριναν, ἔνθα ἐγκατεστάθη μονίμως πλέον. Ἀνελθόντος / δέ εἰς τόν θρόνον τῆς Ἀλβανίας τοῦ Ἀχμέτ Ζώγου, ἐδόθη ἀμνηστία, χωρίς οὗτος νά δύναται νά ἐπιστρέψῃ εἰς τήν πατρίδα αὐτοῦ. /
∆ι’ ὅλας ταύτας τάς ὑπηρεσίας του, τήν γενναιότητα καί τήν ἀφοσίωσίν του εἰς / τήν Ἑλληνικήν Ἐθνικήν Ἰδέαν ἅς ὑπέδειξε, καί τήν Ἀρίστην διαγωγήν του / ἐν γένει, δίδεται τούτῳ τό παρόν τῇ αἰτήσει του ἵνα τῷ χρησιμεύσῃ ὅπου δεῖ /.
Ἐν Ἀθήναις τήν 1η Φεβρουαρίου 1938 /
(Τ.Σ. ΑΡΧΗΓΟΣ ΒΑΡ∆ΑΣ 1914) Ὑπογ. Γ. Τσόντος – Βάρδας».
[…]
«Βεβαίωσις / Ὁ ὑπογεγραμμένος Ταγματάρχης Πεζικοῦ ἐ.ἀ. / Σταθάκος Πέτρος τοῦ ∆ημητρίου βεβαιῶ ὅτι / ὁ κ. ∆ημ. Τούσης ἰδιώτης ἐκ Κορυτσᾶς Β. Ἡ /πείρου, διαμένων ἐν Φλωρίνῃ κατά τό διάστημα / τῆς ἐν Φλωρίνῃ παραμονῆς τοῦ 36ου Πεζικοῦ Συντάγματος / (1920–1923) καί καθ’ ὅ διάστημα διεύθυνα ὡς / ὑπολοχαγός τότε, τό Γραφεῖον πληροφοριῶν τοῦ Συντάγματος / ἐτέθη ὅλως αὐθορμήτως καί μέ ἄκρατον πατρι/ωτισμόν καί ἐνθουσιασμόν εἰς τήν διάθεσιν τῆς / ὑπηρεσίας ἡμῶν καί προσέφερεν σοβαροτάτας ὑπη/ρεσίας καί ὅπου χάριν εἰς τάς ἐνεργείας αὐτοῦ / κατηρτίσθη πλῆρες δίκτυον πληροφοριῶν διά τήν / περιφέρειαν Κορυτσᾶς καί ἔκτοτε εἰς τήν διάθεσιν τῆς ὑπη/ρεσίας ἔμπρακτα γράμματα (;) ἅτινα ἐχρησιμοποιήθησαν / διά τήν συγκέντρωσιν ἐκεῖθεν πληροφοριῶν / ἐπιτυχῶς παρά τάς ὑφισταμένας δυσχερείας λόγῳ / τῆς καταστάσεως ὑπαγορευομένης ὡς καί τήν ἐν γένει παρα/κολούθησιν τοῦ καθ’ ὅ ἔμεινε ἐκτάκτων στοιχείων / (… ἀδύνατος ἡ ἀνάγνωσις) / πολύτιμος συνεργάτης (…;) τῆς περιφερείας /.
Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Φεβρουαρίου 1938 /
Ὁ Βεβαιῶν / Υπ. – Π. Σταθᾶκος / ταγματάρχης ἐ.ἄ.».
[…]
ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ / ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ / ∆ΙΠΛΩΜΑ / Ἀπονομή Σιδηροῦ Πολεμικοῦ Σταυροῦ / ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΟΣ 1914 / Ἀπονέμομεν τόν Σιδηροῦν Πολεμικόν Σταυρόν / εἰς τόν μετασχόντα τοῦ Ἀγῶνος Βορείου / Ἠπείρου / ∆ημήτριον Τούσην / διά τάς αὐτοπροσώπους καί μετά ἐξαιρετικοῦ πατριωτικοῦ / ἐνδιαφέροντος ὑπηρεσίας πρός εὐόδωσιν τοῦ ἀγῶνος /
Ἐν Ἀργυροκάστρῳ τῇ 10 Ὀκτωβρίου 1914 / Ὁ Ὑπουργός τῶν Στρατιωτικῶν / καί / Ἀρχηγός τοῦ Στρατοῦ / ∆. ∆ούλης (Τ.Σ. – Υ.)»
Διαβάστε επίσης: Οι Φλωρινιώτες σε συλλαλητήριο για το κλείσιμο των Ελληνικών Σχολείων της Βορείου Ηπείρου (18-11-1934)
